การเก็บรักษาและบรรจุภัณฑ์ · บทความ

บรรจุภัณฑ์แบบปิดผนึก สุญญากาศ และ MAP แต่ละแบบช่วยได้แค่ไหน

แพ็กสุญญากาศหรือแพ็กปรับบรรยากาศช่วยให้อาหารแช่เย็นสดได้นานกว่าถาดปิดผนึกธรรมดา แต่ไม่มีแบบใดทำให้อาหารปลอดภัยเมื่ออยู่นอกตู้เย็น และแบคทีเรียบางชนิดไม่ต้องใช้ออกซิเจนเลย

ทีมบรรณาธิการ Plate Mate · เผยแพร่ · 5 นาทีในการอ่าน

ภาพประกอบกล่องและเกล็ดหิมะ ในสีของ Plate Mate
ภาพประกอบ

บนชั้นมีอาหารแช่เย็นวางอยู่สองกล่อง กล่องหนึ่งปิดด้วยฟิล์มเรียบ ๆ อีกกล่องฟิล์มรัดแนบไปกับอาหาร หลายคนคิดว่ากล่องที่สองเก็บได้นานกว่าและทนอากาศร้อนได้ดีกว่า ข้อแรกอาจจริง ข้อหลังไม่จริงเลย

สามแพ็กที่ดูคล้ายกัน

แบบอากาศในแพ็กเป็นอย่างไรหน้าที่หลัก
ถาดหรือกล่องปิดผนึกมีอากาศปกติอยู่ใต้ฝาหรือฟิล์มที่ปิดผนึกปกป้องอาหารและปิดสนิทจนกว่าจะเปิดทาน
แพ็กสุญญากาศ (VP)ดูดอากาศออก แล้วปิดผนึกแน่นไม่ให้อากาศกลับเข้าไปชะลอการเน่าเสียด้วยการเอาออกซิเจนออก
แพ็กปรับบรรยากาศ (MAP)แทนที่อากาศด้วยก๊าซผสมที่ควบคุมสัดส่วนชะลอการเน่าเสียด้วยก๊าซผสมที่เลือกไว้

คำจำกัดความเหล่านี้มาจากแนวทางด้านความปลอดภัยอาหารของสหราชอาณาจักร ซึ่งระบุเพิ่มว่าก๊าซผสมใน MAP ต้องควบคุมอย่างเข้มงวด และมักเลือกจากคาร์บอนไดออกไซด์ ออกซิเจน และไนโตรเจน (FSA และ Food Standards Scotland)

ถาดปิดผนึกทำได้แค่ปกป้อง

รอยปิดผนึกแยกอาหารออกจากมือ ฝุ่น และอาหารอื่น บอกได้ว่าแพ็กเคยถูกเปิดหรือไม่ และกันซอสไม่ให้หก แพ็กที่เสียหายอาจให้แบคทีเรียเข้าไปได้ คำแนะนำเวลาซื้อของจึงให้เลี่ยงแพ็กที่เสียหาย หรือแพ็กที่ซีลกันการเปิดฉีกขาด (Food Safety Information Council)

ภายในแพ็กไม่มีอะไรเปลี่ยน อาหารอยู่ในอากาศปกติ ความเย็นและวันที่บนแพ็กจึงเป็นตัวหลักที่ทำให้อาหารปลอดภัย

สุญญากาศและ MAP ช่วยยื้อเวลาก่อนอาหารเสีย

แนวทางเดียวกันของสหราชอาณาจักรอธิบายว่า การบรรจุแบบสุญญากาศและแบบปรับบรรยากาศช่วยยืดอายุการเก็บของอาหารแช่เย็นได้ ด้วยการจำกัดจุลินทรีย์ที่ทำให้อาหารเน่าเสีย (FSA และ Food Standards Scotland) ในตู้เย็น อาหารจึงอาจคงสี เนื้อสัมผัส และกลิ่นได้นานขึ้น ประโยชน์นี้มีจริง และก็เป็นจุดเริ่มของความเข้าใจผิดที่พบบ่อยที่สุดด้วย

แบคทีเรียที่แพ็กหยุดไม่ได้

การเอาอากาศออกช่วยชะลอจุลินทรีย์ได้บางชนิดเท่านั้น แนวทางระบุข้อยกเว้นไว้สองชนิด

  • non-proteolytic Clostridium botulinum เติบโตได้โดยไม่มีออกซิเจน และสร้างสารพิษอันตรายได้ที่ 3 °C ขึ้นไป การปล่อยให้มีอากาศอยู่ก็ช่วยไม่ได้ เพราะในอาหารอาจมีบางจุดที่ไม่มีออกซิเจน
  • Listeria monocytogenes เติบโตได้ทั้งในแพ็กสุญญากาศหรือ MAP และที่อุณหภูมิตู้เย็น

แนวทางจึงกำหนดให้ผู้ผลิตรักษาความเย็นตลอดห่วงโซ่อาหาร และผูกอายุการเก็บไว้กับมาตรการความปลอดภัยเพิ่มเติม ตามแนวทางนี้ อาหารแช่เย็นแบบสุญญากาศหรือ MAP ที่เก็บระหว่าง 3 °C ถึง 8 °C มีอายุการเก็บสูงสุด 10 วัน หากไม่มีมาตรการควบคุมเฉพาะอื่น (FSA และ Food Standards Scotland) คู่มือการควบคุมสต็อกสำหรับร้านเนื้อของ Food Standards Scotland ระบุว่าอายุการเก็บและการควบคุมอุณหภูมิเป็นปัจจัยหลักในการเก็บ ขนส่ง และจำหน่ายอาหารแบบสุญญากาศและ MAP อย่างปลอดภัย (Food Standards Scotland)

นี่คือแนวทางสำหรับผู้ผลิตของสหราชอาณาจักร ไม่ใช่กฎหมายไทย และแนวทางนี้ระบุว่าอาหารเป็นพิษชนิดนี้พบได้น้อยมากในสหราชอาณาจักร สำหรับผู้ซื้อ สรุปได้สั้นกว่านั้น แพ็กที่ดูทันสมัยแค่ไหนก็ยังต้องเข้าตู้เย็น และวันที่บนแพ็กก็หมายความตามนั้นจริง ๆ บรรจุภัณฑ์ทำงานร่วมกับความเย็นและสูตรอาหารที่ปลอดภัย ส่วนเรื่องสูตรอาหารกับอายุการเก็บ อ่านได้ในบทความเรื่องวัตถุกันเสีย

ห้าข้อที่ควรตรวจก่อนทาน

ตรวจตอนซื้อ และตรวจอีกครั้งก่อนทาน

  • รอยปิดผนึกสมบูรณ์ ไม่มีรอยฉีก รู ช่องว่างตามขอบ หรือฟิล์มหลุดลอก
  • ไม่มีอะไรรั่ว ซอสเปื้อนด้านนอกหรือก้นแพ็กเปียกแปลว่ารอยปิดผนึกไม่แน่นแล้ว
  • แพ็กไม่พอง หน่วยงานวิทยาศาสตร์แห่งชาติของออสเตรเลียอธิบายว่า แพ็กอาหารแช่เย็นที่พองขึ้นมักหมายความว่าอาหารข้างในเริ่มเสียและเกิดก๊าซ (CSIRO) ไม่ต้องเปิดชิมเพื่อพิสูจน์
  • ยังไม่เลยวันหมดอายุ วันที่นี้เป็นเรื่องความปลอดภัย เลยวันแล้วไม่ควรทาน (Food Standards Scotland)
  • เก็บตามที่ฉลากบอก หน่วยงานเดียวกันถือว่านี่เป็นเงื่อนไขที่ทำให้อาหารปลอดภัย

ฉบับย่อสำหรับใช้ที่หน้าตู้ อยู่ในตรวจแพ็กก่อนทาน

เจาะฟิล์ม เปิดมุม หรือเทใส่จาน

แพ็กแต่ละแบบเข้าไมโครเวฟต่างกัน บางแบบต้องเจาะฟิล์ม บางแบบต้องเปิดมุมฝา และบางเมนูควรย้ายใส่จาน ทั้งหมดขึ้นอยู่กับวัสดุ จึงควรทำตามคำแนะนำบนแพ็ก มากกว่ายึดกฎทั่วไป

ถ้าแพ็กจากตู้ของเราดูผิดปกติ

อาหารในตู้ของเราเป็นอาหารแช่เย็น ไม่ใช่อาหารแช่แข็ง ทุกแพ็กมีวันหมดอายุระบุไว้ และบนแพ็กมีวิธีอุ่นอาหาร บทความนี้ไม่ได้ระบุเทคโนโลยีบรรจุภัณฑ์เฉพาะของเรา จึงขอให้ถือว่าคำอธิบายข้างต้นเป็นข้อมูลทั่วไป และทำตามที่แพ็กของคุณระบุ

ถ้าแพ็กดูเสียหายหรือพอง อย่าทาน ติดต่อเราได้ทาง WhatsApp, Telegram หรือโทรศัพท์ ช่องทางติดต่ออยู่ท้ายเว็บไซต์ เส้นทางที่เหลือของอาหารแช่เย็นอ่านได้ในเส้นทางจากครัวถึงตู้ และถ้าอยากเทียบกับอาหารแช่แข็ง อ่านอาหารแช่เย็นกับอาหารแช่แข็ง

แหล่งอ้างอิง

  1. The safety and shelf-life of vacuum and modified atmosphere packed chilled foods with respect to non-proteolytic Clostridium botulinum (December 2020) · Food Standards Agency and Food Standards Scotland · 2026-10-23
  2. ButcherSafe House Rules: Stock control guidance · Food Standards Scotland · 2026-10-23
  3. Handling food in the home · CSIRO · 2026-10-23
  4. Shopping and storage food safety · Food Safety Information Council · 2026-10-23
  5. Use-by and best-before dates · Food Standards Scotland · 2026-10-23

เพิ่มเติมในหมวด: การเก็บรักษาและบรรจุภัณฑ์ →